VeVe အခ်ိဳရည္စက္ရံုရိွ ကေလး အလုပ္သမားမ်ား ဆႏၵျပမႈ ေအာင္ျမင္

မႏၲေလး Ve Ve အခ်ိဳရည္ စက္ရံုမွ ဆႏၵျပ ကေလးအလုပ္သမားမ်ား (ဓာတ္ပံု – မန္းသားေလး/ ဧရာဝတီ)

မႏၱေလးစက္မႈဇုန္ရွိVe Ve အခ်ိဳရည္ စက္ရုံတြင္အလုပ္လုပ္ေနေသာကေလးအလုပ္သမားမ်ား အပါအဝင္ အလုပ္သမား ၁၀၀ ေက်ာ္သည္ လုပ္ခလစာႏွင့္ အခြင့္အေရးမ်ား အျပည့္အ၀ မရရွိသည့္အတြက္ ယမန္ေန႔က ထုိင္သပိတ္ေမွာက္ၿပီး ဆႏၵျပေတာင္းဆုိမႈမ်ားျပဳလုပ္ခဲ့ရာ ေအာင္ျမင္ခဲ့ေၾကာင္းသိရသည္။

ယင္းစက္ရံုတြင္ အေျခခံလုပ္ခလစာကို က်ပ္ေငြ ၁ေသာင္းခြဲခန္႔သာေပးၿပီး ဒဏ္ေၾကးႏွင့္ လစဥ္ျဖတ္ေတာက္ေၾကးမ်ား မ်ားျပားျပင္းထန္သည့္အတြက္ အခ်က္ ၁၃ခ်က္ကို ဆႏၵျပေတာင္း ဆုိၾကျခင္းျဖစ္သည္။

VeVeအခ်ိဳရည္စက္ရုံတြင္ အသက္ ၁၂ႏွစ္မွ အသက္ ၁၈ႏွစ္အတြင္း အသက္မျပည့္ေသးသည့္ ကေလးအလုပ္သမား ၃၀ ေက်ာ္ရွိေၾကာင္း စုံစမ္းသိရွိရသည္။ ယင္းကေလး အလုပ္သမားမ်ားသည္ စား၀တ္ေနေရးအဆင္မေျပသည့္အတြက္ ေက်ာင္းမွထြက္ကာ အလုပ္ဝင္ေနရျခင္း ျဖစ္သည္။က်န္ ဆႏၵျပအလုပ္သမားမ်ားမွာ အသက္ ၂၀ ဝန္းက်င္ခန္႔သာ ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

‘‘၁၁ ႏွစ္သာသာ အရြယ္ကေလးေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆုံၿပီးစကားေျပာရတယ္။ အဲဒီကေလးေတြက ထုပ္ပိုးမႈေတြ လုပ္ရတယ္လုိ႔ သိရတယ္။ အလုပ္ပိတ္ရက္လည္း လုံး၀မရွိဘူး။ ပုိက္ဆံရွင္းတဲ့အခါမွာလည္းျဖတ္ေတာက္ တာေတြမ်ားတယ္လုိ႔ ေျပာတယ္။ အလုပ္သမား၀န္ႀကီးဌာနက သတ္မွတ္ေပးထားတဲ့ ဥပေဒေဘာင္အတြင္း ရသင့္ရထုိက္တဲ့အခြင့္ေရးေတြကို သူတို႔တေတြရသင့္တယ္လုိ႔ က်ေနာ္ျမင္တယ္” ဟု MTC ကုန္ေစ်းႏႈန္း က်ဆင္းေရးအင္အားစု မႏၱေလး တာ၀န္ခံကိုေစာလွေအာင္ကေျပာသည္။

ႏိုင္ငံတကာ အလုပ္သမားအဖြဲ႕ (ILO) ၏ အဓိပၸာယ္ သတ္မွတ္ခ်က္တြင္ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ေအာက္ အရြယ္ အလုပ္လုပ္လွ်င္ ကေလး အလုပ္သမား အျဖစ္ သတ္မွတ္ၿပီး ယင္း ကေလး အလုပ္သမားမ်ားသည္ မိဘ၏ ခြင့္ျပဳခ်က္ရရွိၿပီး ၎တို႔၏ ေက်ာင္းခ်ိန္ျပင္ပတြင္ ပညာေရးကို မထိခိုက္ေစဘဲ မိသားစုအတြက္ အေထာက္အပံ့ ရ၍ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ကေလးအတြက္ မုန္႔ဖိုး ရွာသည့္ အေနျဖင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း အလုပ္လုပ္ႏိုင္ေၾကာင္း၊ သို႔ရာတြင္ ၎တို႔ အလုပ္လုပ္သည့္ ပတ္ဝန္းက်င္သည္ ကေလးမ်ားအတြက္ က်န္းမာေရး ထိခိုက္သည့္ေနရာ၊ ကေလးအရြယ္ႏွင့္ မတန္တရာ ခိုင္းေစသည့္ ေနရာ မျဖစ္သင့္ေၾကာင္း၊ ထို႔အျပင္ ႀကီးျပင္းလာသည့္ အခ်ိန္တြင္ ပတ္ဝန္းက်င္ အတြက္ အက်ိဳးေက်းဇူး ျဖစ္ထြန္းေစမည့္ စိတ္ဓာတ္ ပ်က္ျပားေသာ အလုပ္မ်ိဳး ကေလးအလုပ္သမား မ်ားအား မခုိင္းေစသင့္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပပါရွိသည္။

ယမန္ေန႔ထုတ္ ေၾကးမံုသတင္းစာတြင္မူ ျမန္မာႏုိင္ငံ အလုပ္သမားဝန္ႀကီးဌာန ညႊန္ၾကားေရးမႉးခ်ဳပ္ ၏ ေျပာၾကားခ်က္ကို ကိုးကားကာ အသက္ ၁၅ ႏွစ္ေအာက္ ကေလး အလုပ္သမားမ်ားကို တေန႔ ၄ နာရီထက္ ပို၍ အလုပ္မခိုင္းသင့္ေၾကာင္း ေရးသားထားသည္။

အလုပ္သမား၀န္ႀကီးဌာနက စက္ရုံ၀န္ထမ္းမ်ားကို အေျခခံလစာက်ပ္ ၅၆၇၀၀ က်ပ္ဟု သတ္မွတ္ေပး ထားေသာ္လည္း VeVeအခ်ိဳရည္ စက္ရုံတြင္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနသည့္ အလုပ္သမားမ်ားမွာ လစာက်ပ္အျပင္ အခ်ိန္ပိုေၾကးႏွင့္ ေပါင္းမွ တစ္လလွ်င္ က်ပ္ ၅၀၀၀၀ ခန္႔သာ ရရွိၾကသည္။

ရက္မွန္ေၾကး ၁၃၀၀၀ သတ္မွတ္ေပးထားေသာ္လည္း တစ္လအတြင္း တနဂၤေႏြ တရက္ပ်က္လွ်င္က်ပ္ ၈၀၀၀ ျဖတ္ေတာက္ေၾကာင္း၊ ၾကားရက္တစ္ရက္ပ်က္လွ်င္ တျပားမွမရရွိေတာ့ေၾကာင္း ဆႏၵျပ အလုပ္သမားမ်ားက ေျပာသည္။

အဆိုပါစက္ရုံရွိ အလုပ္သမားမ်ားသည္ တစ္ရက္လွ်င္ ၁၂ နာရီအလုပ္လုပ္ရၿပီး တနဂၤေႏြေန႔တိုင္း၂၄ နာရီအလုပ္လုပ္ၾကရေၾကာင္း၊ အခ်ိန္ပို ဆင္းရသည့္အတြက္ တစ္ျခားခံစားခြင့္ မရွိဘဲ တစ္လလွ်င္ အခ်ိန္ပုိေၾကးက်ပ္ ငါးေထာင္ခန္႔ပင္မရေၾကာင္း ဆႏၵျပသည့္အလုပ္သမားမ်ားထံမွသိရသည္။

‘‘အခ်ဳိရည္ဗူးေတြ တညလုံးကားေပၚ တင္ေပးရတယ္။ အခ်ိဳရည္ပါကင္ေတြ ငါးဆင့္တန္း ငါးဆင့္တန္းကား တင္ေပးရတာ။ ဒီစက္ရုံမွာက ကေလးေတြပဲရွိတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔လူႀကီးေတြေတာင္ မနည္းသယ္ရတာ။ သူတုိ႔က ကေလးေတြဆုိေတာ့ပိုဆုိးတာေပါ့” ဟုယင္းစက္ရုံရွိ ထုပ္ပိုးက႑တြင္ လုပ္ကိုင္ေနသည့္အသက္ ၂၀ အရြယ္အလုပ္သမား တစ္ဦးကေျပာသည္။

စက္ရုံတြင္ အခ်ိဳရည္ဗူးမ်ားကို ထုပ္ပိုးရင္း မေတာ္တဆ အခ်ိဳရည္တဗူး ေပါက္သြားပါကက်ပ္ ၅ ေထာင္ဒဏ္ ရုိက္ေၾကာင္း လည္း၀န္ထမ္းမ်ားက ဆုိသည္။

‘‘ၿပီးခဲ့တဲ့ အာဇာနည္ေန႔ကလည္း အလုပ္ကို ပိတ္မေပးဘူး။ သႀကၤန္ရက္ေတြဆုိလည္း ၂ ရက္ပဲ အလုပ္ပိတ္ေပးတယ္။ အဲဒီအတြက္လည္း ပိုက္ဆံပိုရတာေတြမရိွဘူး။ အလုပ္ဆင္းတဲ့ အခါမွာ လည္း ေန႔ေရာ၊ ညေရာ ဆင္းေပးရတာပါ”ဟုအသက္ ၁၈ ႏွစ္ အရြယ္ရွိမေဆြေဆြ၀င္းကေျပာသည္။

VeVeအခ်ိဳရည္စက္ရုံမွ အလုပ္သမားတာ၀န္ခံက အလုပ္သမား ကေလးမ်ားကို ရိုင္းျပစြာဆဲဆုိ၍ အုပ္ခ်ဳပ္ေၾကာင္း၊ ထမင္းကိုလည္းအခ်ိန္မွန္မစားရဘဲအလုပ္လုပ္ၾကရေၾကာင္းသိရသည္။

ယမန္ေန႔က အလုပ္သမားမ်ား ဆႏၵျပမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ၿမိဳ႕နယ္အလုပ္သမားဦးစီးဌာန၊ အလုပ္ရွင္ႏွင့္ အလုပ္သမား ေခါင္းေဆာင္၁၀ ဦးတို႔က ညႇိႏႈိင္းေဆြးေႏြးခဲ့ရာေတာင္းဆိုမႈ အားလံုးရရွိခဲ့သည္။

 

‘‘က်ေနာ္တို႔ မနက္ ၇ နာရီက ဆႏၵစျပတာ ညေန ၄ နာရီခြဲမွာ အားလုံး အဆင္ေျပသြားပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ေတာင္းဆုိဆႏၵျပတဲ့ အခ်က္ေတြကို အလုပ္ရွင္က အားလုံးလုိက္ေလ်ာေပးတယ္။ အခုဆုိ အခ်ိန္ျပည့္အလုပ္လုပ္စရာ မလိုေတာ့ပါဘူး” ဟု ဆႏၵျပအလုပ္သမားေခါင္းေဆာင္ ကိုေဇယ်ာဦး ကေျပာသည္။

ေတာင္းဆိုသည့္ အခ်က္ ၁၃ ခ်က္တြင္ပါရွိေသာ ႏုိင္ငံတကာစံခ်ိန္စံႏႈန္းအတိုင္း တစ္ရက္ ၈ နာရီသာ အလုပ္ဆင္းေရး၊ အေျခခံလုပ္ခလစာ အျပည့္အဝရရွိေရး၊ အလုပ္သမားမ်ားအား က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္ မႈေပးေရး စသည့္အခ်က္မ်ား အပါအဝင္ အခ်က္အားလံုး ရရွိၿပီျဖစ္ေၾကာင္း၊ အခ်ိန္ပိုေၾကး အပါအဝင္ တစ္ လ က်ပ္ ၁ သိန္းခန္႔ လစာ ရရွိမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

မႏၲေလးၿမိဳ႕ ျပည္ႀကီးတံခြန္ၿမိဳ႕နယ္ စက္မႈဇုန္တြင္ စက္ရုံ ၁၀၀၀ ေက်ာ္ ရွိသည့္အနက္အလုပ္သမား ဆႏၵျပသည့္စက္ရုံ ၄ ရုံရွိၿပီျဖစ္သည္။ ယင္းစက္ရုံမ်ားမွာ ေအာင္စိန္ခ်ည္မွ်င္ႏွင့္ အထည္စက္ရုံ၊ ေနတံဆိပ္ ဓာတ္ခဲစက္ရုံ၊ ရသာေကာင္း ခ်ိဳခ်ဥ္စက္ရုံႏွင့္ VeVe အခ်ိဳရည္ စက္ရုံတုိ႔ျဖစ္သည္။

Ref:  ဧရာဝတီ