အင္းေလးကန္သည္ ျမန္မာနိုင္ငံ၊ ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္း၊ ေညာင္ေရႊနယ္တြင္ တည္ရွိသည္။ ျမစ္ႀကီးနားခရိုင္ရွိ အင္းေတာ္ႀကီး မွလြဲလွ်င္ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ ဒုတိယေျမာက္အႀကီးဆုံး ကန္
ျဖစ္သည္။ ေတာင္ႏွင့္ေျမာက္တန္းလ်က္ရွိေသာ ေတာင္တန္းႀကီး(၂)ခုၾကားတြင္
ခြက္၀င္ေနေသာ ေညာင္ေရႊခ်ဳိင့္၀ွမ္းႀကီး၏ အလယ္ အနက္ရႈိင္းဆံုးအပိုင္း၌
တည္ရွိသည္။ အက်ယ္အဝန္းအားျဖင့္ ခန႔္မွန္းေၿခ ၄၄.၉ စတုရန္းမိုင္ခန႔္ရွိၿပီး
ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္ ၂၉၀၀ မိုင္တြင္တည္ရွိသည္။ အင္းေလးကန္သည္
ေတာင္ေပၚအင္းအိုင္ႀကီး တစ္ခုျဖစ္သည္။ အင္းေလးသည္ ေတာင္ႏွင့္ေျမာက္ အလ်ား
ကိုးမိုင္ခန္႔ရွည္သည္။ အက်ယ္ဆံုးေနရာ၌အေရွ႕ႏွင့္အေနာက္ သံုးမိုင္ခြဲခန္႔
ရွိသည္။
၂၀၀၄ ခုႏွစ္မွ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္အတြင္း အမ်ိဳးသားသဘာဝပတ္ဝန္းက်င္
ထိန္းသိမ္းေရးေကာ္မရွင္ႏွင့္ ပူးေပါင္းကာ အင္းေလးကန္၏ ေဂဟေဗဒစနစ္ကို
ေလ့လာခဲ့ရာ အင္းေလးကန္၏ ဧရိယာအက်ယ္အဝန္းမွာ ပိုမို လ်င္ျမန္စြာ
ေလ်ာ့နည္းလာၿပီး အဆိုပါ ႏႈန္းအတိုင္း ဆက္လက္ သြားမည္ဆိုပါက
ပိုမိုျမန္ဆန္စြာ တိမ္ေကာသြားမည့္ အေနအထားမ်ိဳးကို ေတြ႕ျမင္ခဲ့သည္။
၂၀၁၀ ခုႏွစ္အတြင္း အင္းေလးကန္ ေရေလ်ာ့က်မႈမွာ ႏွစ္ႏွစ္ဆယ္ မွတ္တမ္းမ်ားအရ
အဆုိးရြားဆံုး ျဖစ္ခဲ့ၿပီး သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္
ျပဳန္းတီးမႈမ်ားေၾကာင့္လည္းေကာင္း၊ ကန္၏ ေရရွည္တည္တံ့ေရးအတြက္
ထိန္းသိမ္းရန္ သတိမမူခဲ့ျခင္းေၾကာင္းလည္းေကာင္း၊ ေရခန္းေျခာက္ရျခင္း၏
အေၾကာင္းရင္းကို ဆန္းစစ္ႏုိင္ရန္ နည္းပညာပိုင္းဆုိင္ရာ
အားနည္းခ်က္မ်ားေၾကာင့္လည္းေကာင္း စသည္ျဖင့္ ပညာရွင္မ်ားက
သုံးသပ္ခဲ့ၾကသည္။
အင္းေလးကန္သည္
၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ေႏြရာသီအခ်ိန္က စတုရန္းမိုင္ ၄၀ ခန္႔ရွိခဲ့ရာမွ ၂၀၁၀
ေႏြရာသီတြင္ ယခင္ႏွစ္မ်ားကထက္ ပုိမိုပူျပင္းခဲမႈေၾကာင့္ စတုရန္းမိုင္ေပါင္း
၂၇ မိုင္သာ က်န္ရွိေတာ့သျဖင့္ ႏွစ္ႏွစ္တာ ကာလအတြင္း ကန္ေရျပင္ဧရိယာ ၁၃
စတုရန္းမိုင္ခန္႔ ေလ်ာ့နည္းသြားသည္ဟု သိရွိရသည္။ အင္းေလးကန္၏ အလ်ားသည္
ယခင္က ၃၆ မိုင္ရွိခဲ့ရာမွ ယခုအခါ ၁၁ မိုင္ခန္႔၊ အနံမွာလည္း ယခင္က ၈
မုိင္ရွိခဲ့ရာမွ ယခုအခါ ၄ မိုင္ခန္႔သာ ရွိေတာ့သည္။
အင္းေလးကန္ ေရရွည္တည္တံ့ေရး အတြက္
ထိန္းသိမ္းေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို
ကုလသမဂၢဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအစီအစဥ္(ယူအင္န္ဒီပီ)ကဦးေဆာင္ကာ ေဒသခံမ်ား၊
ျပည္တြင္းအင္န္ဂ်ီအုိမ်ားႏွင့္
ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္သည္။အဆုိပါထိန္းသိမ္းေရးလုပ္ငန္းမ်ား
ေဆာင္ရြက္ရန္ ေနာ္ေ၀ႏုိင္ငံအစိုးရက
အေမရိကန္ေဒၚလာႏွစ္သန္းခန္႔ပ့ံပိုးေပးၿပီးယူအင္န္ဒီပီက ေဒၚလာ ေျခာက္သိန္း
ထပ္ေဆာင္းကာစုစုေပါင္းအေမရိကန္ေဒၚလာ ႏွစ္သန္းေျခာက္သိန္းျဖင့္ ႏွစ္ႏွစ္စီမံမံကိန္း (၂၀၁၂-၁၃) ခ်မွတ္ ေဆာင္ရြက္ေနၿပီျဖစ္သည္။ ယူအင္န္ဒီပီသည္ စီမံကိန္း မစတင္မီ
၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ ဇန္န၀ါရီလမွ စတင္ခါကနဦးစာရင္းေကာက္ယူေရးအဖြဲ႕အား ေစလႊတ္ကာ
ေဒသႏွင့္ပတ္သက္ေသာ အေသးစိတ္ အခ်က္အလက္မ်ားႏွင့္ ေဒသခံျပည္သူတုိ႔၏
သေဘာထားကို ေကာက္ယူခဲ့သည္။
ေလ့လာေရးအဖြဲ႕မွ ရရိွလာေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို အေျခခံကာ
ေဒသခံအေျချပဳအဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ျပည္တြင္းအင္န္ဂ်ီအိုမ်ား၏ ပူးေပါင္း
ပါ၀င္မႈျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။
ထို႔အျပင္ အင္းေလးကန္ ေဒသတစ္ဝိုက္အား ဓာတ္ေျမၾသဇာ ကင္းမဲ့ဇုန္ ျဖစ္ရန္
ေဆာင္ရြက္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ျမန္မာ အစိမ္းေရာင္ကြန္ရက္ နာယက ဦးအုန္းက ၂၀၁၂ ေဖေဖာ္၀ါရီလအတြင္းက
ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ''ဓာတ္ေျမၾသဇာ ေကာင္းေၾကာင္း ေျပာတဲ့ ပြဲစားေတြ ရွိတယ္။
ဒီလူေတြကို ေဖာ္ထုတ္ရမယ္။ ဓာတ္ေျမၾသဇာေၾကာင့္ လူေတြ ဆင္းရဲမြဲေတ ေနရတယ္''ဟု
ယင္းပုဂၢိဳလ္က ဆိုခဲ့သည္။
ဓာတ္ေျမၾသဇာေၾကာင့္ ေတာင္သူ ၈ဝ ရာခိုင္ႏွုန္းခန္႔မွာ ေရာဂါရေန ၿပီး
အက်ိတ္ထြက္ျခင္း၊ အေရျပား ေရာဂါျဖစ္ျခင္း၊ အသက္ရွူ မဝျခင္းမ်ား
ၾကဳံေတြ႕ေနရသည့္အတြက္ ဓာတ္ေျမၾသဇာႏွင့္ ပိုးသတ္ေဆးကိစၥ အား လႊတ္ေတာ္ကို
တင္ျပခ်င္ေၾကာင္း အစိမ္းေရာင္ကြန္ရက္ ဥကၠ႒ ေဒၚေဒဝီသန္႔ဇင္က ေျပာသည္။
အင္းေလးကန္ ကၽြန္းေမ်ာမ်ားေပၚ၌ ခရမ္းခ်ဥ္သီး စိုက္ပ်ိဳးမွုမွာ
ေအာင္ျမင္ေနၿပီး ဓာတ္ေျမၾသဇာ သုံးစြဲမွု မရွိဘဲ သဘာဝအတိုင္း စိုက္ပ်ိဳးရန္
လိုအပ္ေနေၾကာင္း၊ လယ္ယာ လုပ္ငန္းတြင္လည္း သဘာဝေျမၾသဇာကိုသာ
သုံးစြဲသင့္ေၾကာင္း ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းသူ တစ္ဦးက ဆိုသည္။
ဒီအျပင္ အင္းေလးကန္ေဒသခံမ်ားအနက္ ေငြေၾကးတတ္ႏိုင္သူမ်ားမွာ ေသာက္ေရသန္႔မ်ား
၀ယ္ယူေသာက္သံုးႏိုင္ေသာ္လည္း အမ်ားစုမွာမူ ကန္တြင္းေရကိုသာ အားထားေနရသည္ဟု
သိရသည္။
ငါးလုပ္ငန္းဦးစီးဌာန၏ ေဖေဖာ္၀ါရီလထုတ္ အစီရင္ခံစာတရပ္ကလည္း
အင္းေလးကန္ေရ၏ ရွိသင့္သည့္ သန္႔စင္မႈ pH ပမာဏမွာ ရွိသင့္သည္ထက္
ျမင့္မားလာေနမႈေၾကာင့္ ေဒသတြင္းရွိ ငါးမ်ိဳးစိတ္မ်ားရွင္သန္မႈႏႈန္း
က်ဆင္းလာသည္ဟု ေဖာ္ျပသည္။ အင္းေလးကန္ေရ၏ pH ပမာဏသည္ ေညာင္ေရႊမွ အင္းေလးကန္သို႔အ၀င္
ေျမာင္း၀ၾကီးတြင္ ၈.၉၊ ေရလယ္ဗိုလ္တဲတြင္ ၉.၆၊ ေကလာတြင္ ၈.၄၊
မိုင္းေသာက္ဧရိယာတြင္ ၉.၁၊ နန္႔ပန္ဧရိယာတြင္ ၈.၉၊ အင္းေပါခုံဧရိယာတြင္
၉.၃၊ ေဖာင္ေတာ္ဦးဘုရား ၀န္းက်င္တ၀ိုက္တြင္ ၉ ရွိေနေၾကာင္း အစီရင္ခံစာက
ဆိုသည္။
ေသာက္သံုးရန္ သင့္ေတာ္ေသာ ေရ၏ သန္႔စင္မႈ pH ပမာဏမွာ ၇ ျဖစ္သည္ ။ ေႏြရာသီ ေရာက္ခါနီးအခ်ိန္တြင္ အင္းေလးကန္၏ ေနရာအခ်ိဳ႕တို႔၌ ေရပမာဏ
ေလ်ာ့နည္းလာျခင္း၊ ေရခန္းေျခာက္လာျခင္းမ်ား စတင္ၾကံဳေတြ႔ေနရေၾကာင္း
ေဒသခံမ်ားက ဆိုသည္။ ေရပမာဏ ဆိုးရြားစြာ ေလ်ာ့က်လာပါက ေရထုညစ္ညမ္းမႈ ပိုမ်ားလာၿပီး ေသာက္သံုးေရအခက္အခဲမ်ား ၾကံဳလာရမည္ကို ပညာရွင္မ်ားက စိုးရိမ္ေနၾကသည္။
ယခုႏွစ္တြင္ အင္းေလးကန္သို႔ လာေရာက္လည္ပတ္ေလ့လာသည့္ ျပည္တြင္းျပည္ပ ခရီးသြားအေရအတြက္
တိုးလာသကဲ့သို႔ ကန္တြင္းရွိ ဟိုတယ္ႏွင့္ စားေသာက္ဆိုင္မ်ား
တိုးပြားလာျခင္းေၾကာင္း ကန္တြင္း အညစ္အေၾကး က်ေရာက္မႈ
ပမာဏမ်ားလာျခင္းသည္လည္း ကန္ေရညစ္ညမ္းရသည့္ အေၾကာင္းရင္းတရပ္ျဖစ္ေၾကာင္း
ပညာရွင္မ်ားက ေထာက္ျပၾကသည္။
အင္းေလးကန္ ညစ္ညမ္းလာျခင္းမွာ လူဦးေရတိုးလာျခင္း၊ ဟိုတယ္
စားေသာက္ဆိုင္မ်ား မ်ားလာျခင္း၊ ခရီးသြားလုပ္ငန္းမ်ားမွ
စြန္႔ပစ္ပစၥည္းမ်ားလာျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ျဖစ္ေၾကာင္း ပတ္ဝန္းက်င္
ထိမ္းသိမ္းေရးႏွင့္ သစ္ေတာဝန္ႀကီး ဦးဝင္းထြန္းက ယမန္ႏွစ္ စက္တင္ဘာလအတြင္းက
လႊတ္ေတာ္တြင္ တင္ျပခဲ့ေသးသည္။
မည္သို႔ပင္ဆိုေစကာမူ ယခုႏွစ္မိုးရာသီတြင္ ေရျပန္ျပည့္လာႏိုင္ေသာ္လည္း က်န္သည့္လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္သြားမွသာ ျမန္မာမွာ အင္းေလးဆိုတာ ကမာၻတည္ေအာင္ရိွႏိုင္မွာ ျဖစ္သည္။ ။

No comments:
Post a Comment